Dissertatieprijzen

Naam:
Else Vogel
Jaar:
2018
Dissertatie:
Subjects of care: Living with overweight in the Netherlands.

Promotor: Prof. dr. A. Mol
Copromotor: Prof. dr. A.J. Pols
Voordracht: Universiteit van Amsterdam, Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen
 

‘Subjects of care’ combineert op unieke wijze filosofische reflectie en etnografisch onderzoek naar zorg voor mensen met overgewicht. De onderzoekster keek mee met diëtisten, psychologen en chirurgen, en verdiepte zich in degenen die zich laten behandelen in klinieken, sportscholen en bij mindfulness trainingen.
 

Overwegingen van de selectiecommissie
Else Vogel zoekt op deze manier naar alternatieven voor de standaard benadering, waarin overgewicht wordt gezien als het resultaat van teveel eten en te weinig bewegen. De analyse maakt aannemelijk dat deze standaard benadering ook politieke implicaties heeft. De mechanistische visie op overgewicht -als een puur lichamelijk probleem leidt tot vormen van zorg die gericht zijn op verantwoordelijkheid en zelfcontrole.
Dit onderzoek brengt alternatieve benaderingen in kaart. Deze richten zich op de bredere context waarin overgewicht als probleem wordt ervaren, en de manier waarop mensen in het leven staan. Het geschetste perspectief is daarmee niet alleen bruikbaar in de kwestie van obesitas, maar ook voor andere pogingen tot zogenaamde ‘mens- of burgerverbetering’.
In ‘Subjects of Care’ ziet de jury een zelfstandig wetenschapper aan het woord, die veldwerk doet, maar daarnaast argumenteert en positie kiest. De auteur schuwt daarbij de vraag naar haar eigen rol als wetenschapper niet, hetgeen de jury zeer kon waarderen.


Biografie
Else Vogel promoveerde in 2016 cum laude aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) op het proefschrift Subjects of Care: Living with overweight in the Netherlands. Voor haar promotieonderzoek deed zij ethnografisch veldwerk in zorgpraktijken in Nederland waarin verschillende praktijkbeoefenaars, en mensen met overgewicht zelf, overgewicht te lijf gaan. Dit doen zij met diverse middelen als dieetadviezen, beweegprogramma’s, meditatie, dieetshakes en maagoperaties. Omdat overgewicht een gezondheidsprobleem is, wordt mensen vaak verteld dat ze zichzelf beter moeten beheersen. Deze oproep blijkt echter weinig succesvol. In haar proefschrift articuleert Else Vogel alternatieven voor dit ideaal van zelfbeheersing. Zij laat zien hoe in verschillende ‘vormen van zorg’ lichaamsbehoeften, gezondheid en subjectiviteit steeds anders vormkrijgen. Eerder studeerde zij psychologie en filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen en haalde in Groningen een master in psychologie (cum laude). Ook heeft zij een onderzoeksmaster in Social Sciences (cum laude) aan de UvA. Na haar promotie deed ze onderzoek aan de UvA naar obesitaspreventie in Amsterdamse buurten. Ze werkt momenteel als postdoctoraal onderzoeker in de onderzoeksgroep Science, Technology and Valuation Practices aan Linköping University, Zweden. Hier doet ze onderzoek naar hoe revalidatieklinieken voor mensen met chronische pijn en vermoeidheid patienten leren vorm te geven aan een goed leven met beperkingen.