Oud-prijswinnaars

Claude Lévi-Strauss

Claude Lévi-Strauss

1973

De Franse cultureel-antropoloog Claude Lévi-Strauss (1908-2009) kreeg de Erasmusprijs voor zijn diepgaande en originele onderzoekingen naar en scherpe analyses van de gedragingen en uitingen van de mens, zowel in primitieve als in hoogontwikkelde samenlevingen. Uitgaande van de overeenkomsten die hij ontdekte tussen verwante gedragingen, mythen en kunstuitingen, meende Lévi-Strauss een fundamentele geestelijke infrastructuur bij de mens te ontdekken, die grondregels inhoudt voor iedere samenleving. Dit zogenoemde ‘structuralisme’ had een grote invloed op het Europese denken en vormde voor vele jongere onderzoekers een uitgangspunt voor het zoeken naar nieuwe maatschappijvormen. Diepgaand onderzoek verrichtte Lévi-Strauss naar primitieve gemeenschappen. In zijn inspirerend en poëtisch geschreven boek Tristes Tropiques (1955) geeft hij een beschrijving van het leven van de Braziliaanse indianen. In zijn La Pensée sauvage (1962) wordt onderzoek gedaan naar het denken van de mens in zijn ‘natuurlijke staat’ en naar de mythen. In zijn vierdelig werk Mythologiques (1964-71) gaat hij in op de diepste irrationele en mythische wortels van de menselijke samenleving. Claude Lévi-Strauss heeft met zijn structuralisme grote invloed gehad op denkers als Roland Barthes, Michel Foucault, Jacques Derrida, Pierre Bourdieu en Jacques Lacan. Professor Claude Lévi-Strauss werkte vanaf 1959 aan het Laboratoire d’Anthropologie Sociale van het Collège de France.

Claude Lévi-Strauss heeft met de gelden van zijn prijs een studie laten verrichten door een groep jonge onderzoekers: een etnologisch onderzoek naar de familiebanden in de Europese samenleving. De nadruk kwam hierbij te liggen op Lotharingen en Bourgondië (Frankrijk), Wallis en het Engadin (Zwitserland), Catalonië (Spanje) en Trentino (Italië). De artikelen zijn gepubliceerd in Etudes Rurales, 1979, nrs 73-76.

Gronden van Verlening

De Erasmusprijs 1973 is toegekend aan Claude Lévi-Strauss

omdat hij door zijn onderzoekingen naar de gedragingen en uitingen van de mens, de wetenschap verrijkt heeft met scherpe en nieuwe analyses van de constante structuren van het menselijk bestaan, zowel in de primitieve als in de ontwikkelde samenlevingsvormen;

omdat hij door zijn opvattingen over het menselijk denken als een objectief gegeven der natuur een wijd veld van gedachten en controversen geopend heeft, dat de houding van velen tegenover deze kernproblemen diep heeft beïnvloed;

omdat hij, via de studie van verwantschappen, mythen en kunst de diepe wortels van het mens-zijn door alle tijden en samenlevingen heen, heeft blootgelegd, waarmede hij ook voor vele jongeren een denkbasis heeft gevormd voor het zoeken naar nieuwe maatschappij-vormen;

omdat hij de verslagen van zijn onderzoekingen en van zijn nieuwe theorieën in een prachtige taal te boek heeft gesteld en aldus niet alleen Europa maar de gehele wereld heeft verrijkt met zijn spirituele en inspirerende gedachten.