Irene Alcubilla Troughton

Dissertatie
Moving Together. A Performing Arts Approach to Relational Human-Robot Interaction Design.

Promotor: Prof. dr. Maaike Bleeker
Copromotoren: Prof. dr. Koen Hindriks & Dr. Kim Baraka
Voordracht: Universiteit Utrecht, Faculteit der Geesteswetenschappen

Wat is een mens? Wat is dansen? Kunnen robots dansen?

De manier waarop wij nadenken over onszelf, wordt vaak bepaald door de technologie die we voortbrengen. In een ver verleden vergeleken we onszelf met machines, daarna met klokken en recentelijk met computernetwerken. Het ontwerpen van robots werpt opnieuw de vraag op wat wij mensen eigenlijk zijn, zeker als die robots met ons moeten interacteren. Dat kan leiden tot utopische verwachtingen; dat robots dingen beter kunnen doen die wij liever niet doen. En tot dystopische angsten; dat diezelfde robots ons ooit zullen overheersen.

Irene Alcubilla Throughton neemt in Moving together een heel ander uitgangspunt, namelijk hoe mens en robot elkaar kunnen leren kennen en van elkaar kunnen leren. Een onderzoek dat in de opzet ook erasmiaans is, omdat ze verschillende methoden van onderzoek met elkaar combineert; van cybernetica tot cognitieve wetenschappen tot podiumkunsten. Een frisse en vernieuwende manier van onderzoek, die leidt tot praktische vingerwijzingen voor de toekomstige ontwerpen van robots. Daarmee toont Irene zich een bijzonder veelzijdig academicus.

Centraal staat het idee dat we de verhouding tussen mens en robot niet internalistisch, maar relationeel moeten zien; dat juist in de interacties pas begrip en betekenis kunnen ontstaan. Irene doet daarbij ook verslag van praktische experimenten, dat is de waardevolle bijdrage van de podiumkunsten. Dit onderzoek probeert vragen te beantwoorden en roept ook weer vragen op – en dat is een compliment. Zo worden in deze dissertatie ook enkele ethische vragen aangestipt, maar we zijn benieuwd of Irene die in de toekomst nog verder zou kunnen uitwerken. Jammer vinden we dat na zo’n gedegen onderzoek er zo weinig werk is gemaakt van de Nederlandstalige samenvatting.

De jury is van mening dat Irene een zeer originele dissertatie heeft geschreven, met een erg creatieve methodology en van grote maatschappelijke relevantie. We zijn benieuwd hoe de handreikingen voor de ontwerppraktijk door ontwerpers zullen worden opgepakt en hoe de verhouding tussen mens en robot daarin meer relationeel en speels zal worden benaderd. Dit boek heeft mij in ieder geval aan het denken gezet. Kunnen robots dansen? Wat is dansen? Wat is een mens? Wij wensen Irene veel success en hopen nog heel veel van haar te horen.